Fall = Φθινόπωρο

                Κάθομαι στην αποβάθρα του σταθμού New Hamburg και περιμένω το τρένο για Μανχάταν. Έχω μπροστά μου πενήντα λεπτά, που μαζί με τα ενενήντα της διαδρομής μου δίνουν συνολικά εκατό σαράντα λεπτά περισυλλογής. Είναι από αυτές τις μοναδικές στιγμές της ζωής που μπορείς να «κάτσεις να σκεφτείς». Έτσι δεν λέμε; Να κάτσεις να σκεφτείς, θα κάτσω να σκεφτώ, πρέπει να κάτσεις να σκεφτείς, δεν έκατσε να σκεφτεί. Και με προβλημάτιζε πάντα αυτή η έκφραση, αυτή η εντύπωση που έχουμε για μερικά πράγματα.

                Τί θα πει «κάτσε να σκεφτείς»; Σίγουρα δεν θεωρώ ότι το «κάτσε» πρέπει να ακολουθηθεί πιστά, σίγουρα καταλαβαίνω  -και η βροχή έχει πιάσει πάλι δειλά-δειλά-, σίγουρα καταλαβαίνω λέω, ότι το «κάτσε» λειτουργεί ως προτροπή, υποχρέωση, εκδήλωση της δράσης που έπεται. Της σκέψης. Και όλη η φράση ουσιαστικά σημαίνει ότι για κάτι, για ένα θέμα, εγώ, εσύ, ο άλλος, πρέπει, χρειάζεται ή είναι καλό να αφιερώσει λίγο χρόνο από τη ζωή του για να σκεφτεί. Με την έννοια του «Μαρία, ελευθέρωσε το πρόγραμμα μου για το απόγευμα, θα κάτσω να σκεφτώ ένα θέμα σημαντικό».

                Γιατί το όνομα της γραμματέας είναι Μαρία δεν ξέρω . Θα κάτσω να το σκεφτώ άλλη στιγμή. Αυτό που με ενδιαφέρει όμως τώρα είναι να εκφράσω την απορία μου με αυτή την πεποίθηση που έχει ο κόσμος ότι τα προβλήματα τα σημαντικά, αυτά που χρήζουν επίλυσης, ενίοτε άμεσης και δραστικής, θα τα λύσουμε μόνο αν αφιερώσουμε χρόνο αποκλειστικά για τη λύση τους. Ότι χρειάζεται να πάμε σπίτι μας, να κλειστούμε σε ένα γραφείο, να βρούμε ένα παγκάκι σε ένα πάρκο ή μια άδεια παραλία και χωρίς τίποτα να μας αποσπά την προσοχή, να καθαρίσουμε το μυαλό μας και να σκεφτούμε αυτό το ζήτημα.

                Πολλές φορές παλιότερα έφερα τον εαυτό μου σε αυτήν τη θέση. Του ζήτησα να κάτσει να σκεφτεί. Με την ελπίδα βαθιά χαραγμένη μέσα μου ότι αν γυρίσω σπίτι, κλείσω την πόρτα του δωματίου μου και αρχίσω να κοιτάω το ταβάνι, θα μπορέσω να λύσω ένα πρόβλημα, θα μπορέσω να ξεκαθαρίσω πράγματα στο κεφάλι μου και να βγω από το δωμάτιο θριαμβευτής. Να πάρω τηλέφωνο τους φίλους μου ή να πάω μια βόλτα στο δρόμο και να φωνάξω «εμένα που με βλέπετε, μόλις έκατσα και σκέφτηκα ένα πρόβλημα και βρήκα λύση. Επειδή έκατσα και το σκέφτηκα. Μόνος μου. Αφοσιωμένος στις σκέψεις μου. Για το πρόβλημα.».

                Φυσικά όσες φορές προσπάθησα να λειτουργήσω έτσι, όχι μόνο λύσεις δεν έβρισκα, αλλά η σκέψη μου δεν μπορούσε να εστιάσει στο πρόβλημα για περισσότερο από μερικά δευτερόλεπτα. Γιατί πολύ απλά ένα ζήτημα –και ένα τρένο τρέχει απέναντι, του του- ένα ζήτημα λοιπόν που μας απασχολεί και είναι και σημαντικό και –μόλις προσγειώθηκε ένα κακάσχημο πετούμενο στο λαπιτόπι- και μας στεναχωρεί συνήθως, δεν μπορείς να το λύσεις με θεωρίες. Τίποτα δεν λύνεται με σκέψεις. Ακόμα και τα προβλήματα στο σχολείο, στα διαγωνίσματα, οι σκέψεις που οδηγούσαν σε λύση απλά χρησιμοποιούσαν αποθηκευμένη γνώση ή οδηγούσαν σε πράξεις. Μόνο στην έκθεση καταλήγεις κάπου ύστερα από πρωτογενή (συνήθως) σκέψη, και αυτό πάλι δεν αφορά επίλυση προβλήματος, παρά κατάθεση απόψεων, επιχειρημάτων και ιδεών.

                Όταν λοιπόν κάτι μας απασχολεί και θέλουμε να δώσουμε λύση σε ένα πρόβλημα, θέλουμε γαμώτο να –κι άλλο πετούμενο προσγειώθηκε στο πόδι μου, τι στο διάολο, ούτε στη Χαβάη στη ζούγκλα δεν είχα τέτοια επαφή με τα έντομα- θέλουμε γαμώτο να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε στη ζωή μας με ένα θέμα, αν θα πάμε αριστερά ή δεξιά, δεν θα το ανακαλύψουμε με μια λανθάνουσα, στιγμιαία, ασκητική ζωή.  Θα το ανακαλύψουμε την ώρα που τρώμε στο εστιατόριο, όταν είμαστε στο λεωφορείο, όταν μιλάμε για ποδόσφαιρο ή ρούχα, όταν μαγειρεύουμε και όταν πλένουμε το αμάξι. Η αδράνεια, η πλήρης ανυπαρξία δράσης και η προσπάθεια να πέσουμε σε μια κατατονική κατάσταση δεν μας κάνει πιο σοφούς, δεν μας προσφέρει πνευματική διαύγεια, απλά μας υπερτονίζει πόσο βαρετή είναι η ζωή χωρίς ήχους, μυρωδιές, ομιλίες, εικόνες, κίνηση, ζωντάνια.

                Δεν υπάρχει «κάτσε να σκεφτείς». Υπάρχει «σκέψου». Και η σκέψη δεν θέλει ούτε χώρο, ούτε χρόνο για να αναπτυχθεί. Οι σκέψεις δημιουργούνται, αναπτύσσονται, γκρεμίζονται, αναδομούνται, ρετουσάρονται, πετσοκόβονται και –ένα φύλλο έπεσε στα πόδια μου- και καλλωπίζονται μέσα σε δευτερόλεπτα. –Βρέχει φύλλα- Πόσοι άλλωστε δεν έχουμε ζήσει την περίπτωση όπου μιλάμε για ένα πρόβλημα σε ένα φίλο και όταν αυτός αρχίσει να λέει τη γνώμη του, εμείς πιάνουμε τον εαυτό μας να χάνεται σε ένα παράλληλο σύμπαν, ανάλυσης όσων ακούσαμε από τον ίδιο μας τον εαυτό, σε μια σύνθεση με αυτά που ακούμε από τον άλλο. Γιατί ποτέ δεν ακούμε τον άλλον αποκλειστικά εστιασμένοι στο στόμα του, περιμένοντας την κατάληξη «αυτό πιστεύω πρέπει να κάνεις» για να πούμε «ναι» ή «όχι». Η σκέψη είναι μια ενστικτώδης διεργασία, μια διαδικασία που πολλές φορές λειτουργεί τόσο ανεξέλεγκτα μέσα μας σαν ένα χέρι που έχει ένα άγριο τικ να ρίχνει σφαλιάρες στον κάτοχό του.            

                Δεν υπάρχει κάτσε να σκεφτείς. Μέχρι να κάτσεις έχεις ήδη σκεφτεί. Και αν αδυνατείς να βρεις τις απαντήσεις, αν αδυνατείς να πάρεις αποφάσεις, αυτό δεν είναι αποτέλεσμα της μη προσήλωσης στη σκέψη , δεν οφείλεται στο ότι όλη την εβδομάδα δούλευες και δεν είχες χρόνο να σκεφτείς. Πόσο υποκριτικό είναι να ακούς κόσμο να λέει «δεν πρόλαβα να το σκεφτώ, είχα δουλειά όλη την εβδομάδα». Ρε μας ακούνε και μας βλέπουν. Όταν θες να αποφύγεις κάτι ή δεν σε ενδιαφέρει τότε δεν θα το σκεφτείς ούτε και στην 15^η διάσταση να σε στείλουν παρέα με τα μόρια και το κενό του τίποτα του ποτέ.

                Fall = Πέφτω = Φθινόπωρο. Βλέποντας τόσα φύλλα να πέφτουν τώρα κατάλαβα γιατί το λένε Fall. Τώρα έκανα το συνειρμό. Δεν θυμάμαι ποτέ στη ζωή μου να έζησα το Φθινόπωρο όπως σήμερα, χθες και αύριο στην Αμερική. Δεν θέλω να αδικήσω την Αθήνα των δύο εποχών. –Κι άλλο τρένο-. Αλλά Φθινόπωρο δεν θυμάμαι να είχα ξαναζήσει με τόσα χρώματα. –Και ο φίλος μου το κοράκι, περπατώντας πολύ περήφανα στο άκρο της αποβάθρας, με πλησιάζει σαν να θέλει κάτι να μου πει.-

                Αυτά. Έχω ακόμα εικοσιπέντε λεπτά μέχρι να’ρθει τρένο. Αρκετό χρόνο να κάτσω να σκεφτώ πόσο γαμάτο είναι να μπορείς να βρίσκεις wifi ελεύθερο να κλέψεις σε ένα σταθμό τρένου στη μέση του πουθενά.